Mô hình Ponzi là gì? 6 dấu hiệu nhận biết mô hình Ponzi lừa đảo

img
21 Tháng Sáu, 2021
img

Mô hình Ponzi thường được nhắc đến với những cảnh báo lừa đảo. Vậy mô hình Ponzi là gì? Tại sao lại bị xem là bất chính và dấu hiệu nhận biết mô hình Ponzi lừa đảo là gì. Bài viết này sẽ chia sẻ với bạn tất cả thông tin trên.

Mô hình Ponzi là gì?

Mô hình Ponzi là phương thức dùng tiền của người này để trả nợ người khác. Lợi nhuận của nhà đầu tư cũ được tạo ra bằng tiền của các nhà đầu tư mới. Người sử dụng mô hình Ponzi thường lôi kéo nhà đầu tư bằng vỏ bọc tham gia giao dịch cổ phiếu, forex, tiền điện tử… cùng với cam kết lợi nhuận cao bất thường, thậm chí cao hơn ngân hàng đến 20 lần.

mô hình ponzi là gì

Mô hình Ponzi là gì? Mô hình này lừa đảo như thế nào ?

Bằng việc xoay vòng vốn liên tục, thời gian đầu người sử dụng mô hình Ponzi sẽ chi trả lợi nhuận đều đặn cho các nhà đầu tư và chi hoa hồng giới thiệu người mới. Việc trả hoa hồng cho người giới thiệu khiến mô hình đa cấp Ponzi nở rộ và ngày càng thu hút nhiều nhà đầu tư mới cắn câu. Đến khi hệ thống không thể duy trì vì cạn nguồn tiền mới,  không đủ khả năng trả lãi, họ hiện nguyên hình là mô hình Ponzi lừa đảo khi bốc hơi cùng với số tiền thu được.

Mô hình Ponzi  bắt nguồn từ đâu?

Mô hình Ponzi được  đặt theo tên của Charles Ponzi, một nhân vật được mệnh danh là “ông tổ của ngành lừa đảo”.  

Charles Ponzi (1882–1949) ông tổ của mô hình Ponzi

Charles Ponzi (1882–1949) ông tổ của mô hình Ponzi

Năm 1920, Charles Ponzi đã chiếm đoạt 15 triệu USD (tương đương khoảng 1 tỷ 1 USD hiện tại tình theo giá trị của vàng) của hàng trăm người với phương pháp lấy tiền của người này để trả cho người kia.

Ban đầu Charles Ponzi hứa hẹn lợi nhuận 50% -100% chỉ trong 45 – 90 ngày. Do chút danh tiếng trong lĩnh vực tem bưu chính trước đó, Charles Ponzi dễ dàng lấy được lòng tin của các nhà đầu tư. Thay vì thực sự dùng tiền để đầu tư, Ponzi chỉ phát tiền của người này cho người kia kéo dài cho đến tháng 8 năm 1920 khi Công ty Giao dịch Chứng khoán của ông bị điều tra.

Chính thành tích đáng gờm trong làng lừa đảo mà giới tài chính bấy giờ đã dùng thuật ngữ “Ponzi scheme” và “Ponzi Finance” để ám chỉ các hệ thống, tổ chức vay tiền người này để trả lãi cho người kia với những lời quảng cáo có cánh “kiếm tiền siêu nhanh”, “lãi suất siêu khủng”.

Theo con đường “ông tổ Ponzi” đã khai phá, một mô hình Ponzi dù ở hình thức nào đều sẽ đi theo các mô típ như sau:

Bắt đầu từ một cá nhân hay tổ chức khởi xướng mời chào về cơ hội đầu tư, hứa hẹn sẽ nhận lợi nhuận kếch xù sau một chu kỳ đầu tư nhất định.

Giả sử nhà đầu tư 1 kêu gọi được thêm 2 nhà đầu tư nữa tham gia trước khi chu kỳ đầu tư kết thúc. Khi đó số tiền thu được từ người thứ 2 và thứ 3 sẽ được trả cho người thứ nhất. Nhà đầu tư số 1 lúc này sẽ bị hấp dẫn và nhiều khả năng tái đầu tư tiếp và rủ rê thêm người mới vào.

Bằng cách gom tiền từ nhà đầu tư mới, mô hình Ponzi sẽ chi trả cho những nhà đầu tư đến sớm, thuyết phục họ tái đầu tư  và kêu gọi theo nhiều người mới tham gia. Khi hệ thống đã phát triển, hoặc không thể duy trì việc trả lãi do cạn nguồn đầu tư mới, người khởi xướng bị bắt hoặc biến mất cùng với số tiền của các nhà đầu tư.

So sánh mô hình Ponzi và mô hình kim tự tháp

Mô hình kim tự tháp được gọi tắt là MLM cũng khá phổ biến tại Việt Nam. Hai mô hình này có vài điểm tương đồng cũng như đặc điểm khác biệt sau:

Giống

  • Đều là lừa đảo
  • Hoạt động được trên nguồn tiền của nhà đầu tư để duy trì hệ thống.
  • Không có bất kỳ sản phẩm hay dịch vụ nào để tạo ra lợi nhuận.

Khác

  • Mô hình Ponzi thường xuất hiện dưới hình thức các siêu dự án với lãi siêu khủng như mô hình Ponzi lừa đảo trong forex, đào bitcoin, chứng khoán, casino… Người tham gia đầu tư bị dụ dỗ rằng tiền lãi họ được nhận là kết quả từ các khoản đầu tư trên. Nhưng kiểu gì thì cũng chỉ là lấy tiền người này chia cho người kia thôi.
  • Với mô hình kim tự tháp thành viên được hứa hẹn được chia lợi nhuận hoặc phần thưởng bằng việc gia nhập và giới thiệu thêm thành viên. Một số mô hình kim tự tháp được giới thiệu dưới danh nghĩa các công ty ‘tiếp thị đa cấp’ (multi-level marketing nên mới được gọi là MLM) hay hoạt động dưới dạng mô hình đa cấp. Họ vẫn kinh doanh sản phẩm hoặc dịch vụ hợp pháp che đậy sự thật bên trong. Vì vậy, dù có nhiều công ty MLM, nhưng không phải công ty MLM nào cũng là “kim tự tháp” lừa đảo.

Có thể bạn quan tâm: Đầu tư forex có lừa đảo không?

Dấu hiệu nhận biết mô hình Ponzi lừa đảo

  • Hứa hẹn trả lợi nhuận cực cao. 

Lợi tức không tuân theo thị trường, với mô hình Ponzi lừa đảo trong forex thường lên xuống thất thường không nhất quán.

  • Tính pháp lý rất mập mờ.

Khách hàng có thể không nhìn thấy được các giấy tờ chính thức cho các khoản đầu tư của họ.

  • Dự án không có sản phẩm

Kêu gọi đầu tư nhưng lại không đưa ra bất kỳ sản phẩm, dịch vụ, dự án nào rõ ràng. Các hình thức đầu tư, chiến lược kinh doanh đều “bảo mật” hoặc được mô tả rất nhiêu khê rắc rối

Khuyến khích mời gọi thành viên mới, chia hoa hồng, phân nhánh đa cấp

Tiền rất khó để rút ra khỏi tổ chức

Nhà đầu tư phải tham gia bằng tiền thật nhưng chỉ được nhận lại ở hình thức chứng khoán của dự án (hoặc công ty) hoặc tiền điện tử. Số tiền hoặc chứng khoán này chỉ được giao dịch trên sàn nội bộ do chính chủ dự án quản lý. Đồng nghĩa với việc tiền lời đó chỉ có trên giấy.

Ở một số trường hợp khác, nhà đầu tư muốn rút tiền thì phải đóng đủ thứ loại phí, nào là phí chuyển đổi; phí thuê ví của sàn, phí rút tiền, phí giao dịch…

Trường hợp, chủ sàn trả lãi bằng tiền thật nhưng số tiền được trả lại luôn thấp hơn tổng số tiền nộp vào. Ví dụ, nhà đầu tư nộp 50 triệu đồng và được hứa trả 10%/tháng, sau đó chủ sàn sẽ trả lãi đều đặn trong một thời gian nhất định. Trong thời gian này, nhà đầu tư sau khi nhận tiền tươi thóc thật sẽ có niềm tin để chiêu dụ thêm bạn bè, người thân gia nhập vào hệ thống . Sau một thời gian họ lột mặt nạ hiện nguyên hình mô hình Ponzi lừa đảo và biến mất.

Sửa lệnh hệ thống

Khi nhà đầu tư tham gia cứ tưởng đánh theo lệnh thị trường, song thực tế là lệnh của họ đã bị sửa trên hệ thống, luôn luôn bị sàn cho lỗ. Hoặc nếu không sửa lệnh, họ sẽ đợi đến khi số người nộp tiền đủ nhiều, sàn cũng sẽ tự… biến mất.

Trong mô hình Ponzi tiền dễ vào nhưng rất khó để rút ra

Trong mô hình Ponzi tiền dễ vào nhưng rất khó để rút ra

Với trăm ngàn chiêu thức phong phú mô hình Ponzi dù đã khét tiếng lừa đảo nhưng vẫn không ngừng khiến nhiều người lao đao.

Chúng tôi sẽ đưa ra những lời khuyên thay cho lời kết, mong bạn hãy thận trọng và tự bảo vệ mình.

  • Luôn cảnh giác đặt ra nghi vấn trước bất kỳ lời hứa hẹn lợi nhuận ở mức cao chỉ bằng khoản đầu tư ban đầu không lớn.
  • Luôn thận trọng  tìm hiểu kỹ trước những lời mời đầu tư dù là từ ai đi nữa.
  • Tìm hiểu tính pháp lý, dù là một cố vấn tài chính, một broker, hay công ty, tổ chức môi giới đều phải được đăng ký hoặc chịu sự quản lý của các tổ chức hợp pháp. Các khoản đầu tư hợp pháp cần được đăng ký và các giấy tờ chứng thực. Nếu cơ hội đầu tư này không có tính pháp lý, không có bằng chứng rõ ràng hoặc những lời giải thích hợp lý thì đều cần phải cân nhắc khi tham gia.
  • Không đầu tư khi không thực sự hiểu rõ.
  • Khi phát hiện mình bị dụ dỗ tham gia hoặc có người thân bạn bè bị vướng vào mô hình Ponzi, hãy báo ngay cho các cơ quan chức năng nhằm bảo vệ chính mình trước hình thức lừa đảo này.
Tham gia nhóm hỗ trợ và các Sàn giao dịch uy tín nhất với ưu đãi độc quyền cùng Hoaibacfx
21 Tháng Sáu, 2021
0